Badanie zgłoszenia i pierwsze miesiące w EPO

Pierwszy etap po złożeniu dokumentów obejmuje przede wszystkim ustalenie daty zgłoszenia oraz badanie formalne. Urząd weryfikuje między innymi spełnienie wymagań proceduralnych, wniesienie wymaganych opłat, dokumenty zgłoszeniowe oraz kwestie związane z reprezentacją i językiem postępowania.

Jako pełnomocnicy z Kancelarii Patentowej JWJ monitorujemy na tym etapie przebieg sprawy w postępowaniu europejskim. Wymaga to również terminowego reagowania na ewentualne wezwania EPO dotyczące braków formalnych.

Kolejnym etapem jest sporządzenie europejskiego raportu z poszukiwań. Dokument wskazuje materiały ze stanu techniki, które mogą mieć znaczenie dla oceny patentowalności zgłoszonego rozwiązania. Towarzysząca mu pisemna opinia przedstawia wstępną ocenę między innymi nowości, poziomu wynalazczego i przemysłowej stosowalności wynalazku.

Publikacja europejskiego zgłoszenia patentowego następuje co do zasady po 18 miesiącach od daty zgłoszenia lub – jeżeli zastrzeżono pierwszeństwo – od najwcześniejszej daty pierwszeństwa. Wniosek o badanie należy złożyć najpóźniej w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym w Europejskim Biuletynie Patentowym pojawi się wzmianka o publikacji europejskiego raportu z poszukiwań. Wymagane jest również wniesienie opłaty za badanie. Raport z poszukiwań wraz z pisemną opinią pozwala ocenić argumenty, z którymi zgłaszający może spotkać się podczas dalszego postępowania.

Kryteria zdolności patentowej opierają się między innymi na nowości, poziomie wynalazczym i przemysłowej stosowalności. Nowość wymaga, aby przedmiot wynalazku nie należał do stanu techniki. Poziom wynalazczy oznacza natomiast, że rozwiązanie nie może w sposób oczywisty wynikać ze stanu techniki dla specjalisty w danej dziedzinie. Przemysłowa stosowalność oznacza możliwość wytwarzania lub wykorzystywania wynalazku w jakiejkolwiek dziedzinie przemysłu.

Jak przygotować odpowiedź na zastrzeżenia urzędu?

Odpowiedź na pismo EPO wymaga precyzyjnego odniesienia się do zarzutów przedstawionych przez wydział badający. Termin wyznaczany na odpowiedź zależy od rodzaju pisma i charakteru zgłoszonych zastrzeżeń. W przypadku kwestii merytorycznych standardowo może wynosić cztery miesiące, natomiast w określonych sytuacjach urząd wyznacza inny termin. Niektóre terminy ustalane przez EPO mogą zostać przedłużone na wniosek złożony przed ich upływem, przy czym możliwość ta zależy od podstawy prawnej danego terminu.

W toku procedury konieczne może okazać się ograniczenie pierwotnego zakresu żądanej ochrony. Poprawki do zastrzeżeń patentowych nie mogą wprowadzać przedmiotu wykraczającego poza treść zgłoszenia w jego pierwotnie dokonanej postaci. Argumentacja powinna bezpośrednio odnosić się do zastrzeżeń przedstawionych przez EPO, pozostając spójna z ewentualnymi zmianami opisu i zastrzeżeń.

Brak terminowej odpowiedzi na wezwanie wydziału badającego może prowadzić do uznania zgłoszenia za wycofane, przy czym w określonych przypadkach dostępne są przewidziane przez EPC środki prawne. Jeżeli natomiast zgłaszający odpowie, lecz nie usunie przeszkód uniemożliwiających udzielenie patentu, postępowanie może zakończyć się odmową.

Sprzeciw osób trzecich po udzieleniu patentu

Procedura sprzeciwowa umożliwia osobom trzecim zakwestionowanie patentu europejskiego po jego udzieleniu. Sprzeciw można wnieść w terminie dziewięciu miesięcy od publikacji wzmianki o udzieleniu patentu w Europejskim Biuletynie Patentowym. Postępowanie prowadzone jest centralnie przed EPO.

Podstawą sprzeciwu może być między innymi brak zdolności patentowej wynalazku, niewystarczające ujawnienie umożliwiające jego wykonanie przez specjalistę lub niedopuszczalne rozszerzenie przedmiotu patentu poza treść pierwotnego zgłoszenia. W zależności od wyniku postępowania patent może zostać utrzymany w udzielonej postaci, utrzymany w zmienionej postaci albo unieważniony.

Walidacja krajowa czy patent jednolity?

Po udzieleniu patentu europejskiego właściciel może, po spełnieniu odpowiednich warunków, wystąpić o nadanie mu skutku jednolitego. Obecnie patent jednolity może zapewniać jednolitą ochronę w 18 państwach UE uczestniczących w działającym systemie. Wniosek o skutek jednolity składa się do EPO najpóźniej w ciągu miesiąca od publikacji wzmianki o udzieleniu patentu.

Patent jednolity jest objęty jedną opłatą za utrzymanie ochrony, wnoszoną do EPO. Alternatywą lub uzupełnieniem tej ochrony pozostaje klasyczny patent europejski wywołujący skutki w wybranych państwach zgodnie z właściwymi dla nich zasadami. Tradycyjna ścieżka nie dotyczy zatem wyłącznie państw pozostających poza Unią Europejską – może być potrzebna również w państwach UE, których nie obejmuje dany patent jednolity.

Polska nie uczestniczy obecnie w działającym systemie Jednolitego Sądu Patentowego, dlatego patent jednolity nie zapewnia ochrony na terytorium Polski. Aby patent europejski wywoływał tutaj skutki, konieczne jest dopełnienie wymogów obowiązujących w Polsce, w tym złożenie wymaganego tłumaczenia w przewidzianym terminie. Następnie utrzymanie ochrony wymaga wnoszenia odpowiednich opłat okresowych. Wybór zakresu terytorialnego ochrony powinien więc odpowiadać rynkom, na których wynalazek ma być wykorzystywany lub komercjalizowany.

Prowadzenie sprawy europejskiej przez pełnomocnika

W Kancelarii Patentowej JWJ prowadzimy korespondencję z Europejskim Urzędem Patentowym i monitorujemy terminy wyznaczane w poszczególnych etapach postępowania. Przygotowujemy odpowiedzi na zastrzeżenia oraz propozycje zmian zastrzeżeń patentowych, gdy analiza dokumentów ze stanu techniki wskazuje na potrzebę odpowiedniego zmodyfikowania żądanego zakresu ochrony.

Reprezentując twórców jako kancelaria patentowa w Krakowie, doradzamy w kwestiach związanych z procedurą europejską. Zmniejszenie zakresu zastrzeżeń w trakcie toczącego się postępowania może zwiększyć szanse na przezwyciężenie określonych zastrzeżeń dotyczących patentowalności, ale jednocześnie prowadzi do węższego zakresu uzyskanej ochrony.

Zakres zastrzeżeń nie przekłada się natomiast bezpośrednio na wysokość późniejszych krajowych opłat za utrzymanie patentu ani opłat za utrzymanie patentu jednolitego. Decyzje dotyczące modyfikacji zastrzeżeń powinny być podejmowane przede wszystkim na podstawie stanowiska EPO, znaczenia poszczególnych cech wynalazku oraz biznesowych planów wykorzystania chronionej technologii.

Po zgłoszeniu wynalazku do EPO urząd sprawdza formalności, przygotowuje raport z poszukiwań i wydaje wstępną opinię o zdolności patentowej. Na kolejnych etapach kluczowe są terminowa odpowiedź na zastrzeżenia, dopasowanie zastrzeżeń do opisu oraz decyzja o utrzymaniu ochrony. Po udzieleniu patentu możliwy jest jeszcze sprzeciw osób trzecich, a zakres i koszty ochrony zależą od wyboru walidacji krajowej lub patentu jednolitego.

FAQ

Ile trwa badanie formalne i raport z poszukiwań w EPO?

Badanie formalne zaczyna się zwykle zaraz po zgłoszeniu, a raport z poszukiwań jest zazwyczaj przygotowywany do sześciu miesięcy od daty zgłoszenia. To właśnie wtedy zgłaszający dostaje pierwszą ocenę sytuacji patentowej. W praktyce ten etap wyznacza dalszą strategię prowadzenia sprawy.

Co oznacza raport z poszukiwań dla szans na patent?

Raport z poszukiwań pokazuje znany stan techniki i zawiera wstępną opinię eksperta EPO. Dzięki temu można ocenić nowość, poziom wynalazczy i przemysłową stosowalność rozwiązania. Wynik nie kończy sprawy, ale często przesądza o tym, czy warto kontynuować postępowanie i w jakim zakresie.

Jak odpowiada się na zastrzeżenia EPO?

Odpowiedź wymaga odniesienia się do każdego zarzutu i zwykle łączy argumenty z poprawkami do zastrzeżeń. Zmiany muszą mieścić się w granicach pierwotnego opisu wynalazku, bo nie można dodawać nowych treści. Najważniejsze jest zachowanie spójności między argumentacją a wprowadzonymi modyfikacjami.

Kiedy można złożyć sprzeciw wobec udzielonego patentu europejskiego?

Sprzeciw można wnieść w ciągu dziewięciu miesięcy od publikacji decyzji o udzieleniu patentu. Postępowanie toczy się centralnie przed EPO i może zakończyć się utrzymaniem patentu, jego ograniczeniem albo unieważnieniem. Najczęstsze podstawy sprzeciwu to brak nowości, brak wystarczającego ujawnienia albo nieprawidłowe rozszerzenie zastrzeżeń.

Czym różni się walidacja krajowa od patentu jednolitego?

Patent jednolity daje ochronę w państwach uczestniczących w tym systemie na podstawie jednego rozwiązania administracyjnego i jednej opłaty odnowieniowej. Walidacja krajowa jest potrzebna tam, gdzie ochrona ma być utrzymana poza tym systemem, w tym w Polsce. Wybór zależy od tego, na jakich rynkach ma działać wynalazek i jakich kosztów ochrony można się spodziewać.